ABD’ye tavsiye, İran ile müzakere et

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA-  Bu çerçevede merkezi Londra’da bulunan düşünüce kurumu uluslararası kriz grubu ICG Salı günü yayınladığı bir raporda Amerikalı devlet adamlarına İran ile nükleer faaliyetleri hakkında müzakere etmesini önerdi, ama aynı zamanda İran’ın yeni cumhurbaşkanından imtiyaz alma konusunda pek ümitli olmamaları gerektiğini belirtti. ICG raporunda İran ile müzakere eden 5+1 grubu bu şartlarda İran aleyhinde yeni yaptırım uygulamaktan kaçınmaları gerektiğini kaydetti. Ruhani’in daha önce nükleer başmüzakereci olarak görev yaptığını hatırlatan grup, Ruhani 2003 ila 2005 yılları arasında nükleer başmüzakereci olduğunu ve İranlı diğer yetkililer gibi uranyum zenginleştirme hakkını savunduğunu kaydetti. Hasan Ruhani Cumhurbaşkanı seçildikten sonra ilk basın toplantısında da artık askıya alma dönemi sona erdiğini, İran UAEK ile işbirliği çerçevesinde nükleer meseleyi nihai çözüme kavuşturmak istediğini vurguladı. Hali hazırda Batı İran ile teamül meselesine nükleer program çerçevesinden bakıyor. Bazı uzmanlar Amerika ve Avrupa İran’ın yeni yönetimi ile bu konuda teamülde bulunduğu takdirde başka alanlarda teamül fırsatını elde edeceğini belirtiyor. Ancak esas soru şu ki bu yaklaşım ne ölçüde gerçekçi bir yaklaşımdır. Avrupa ülkeleri ile müzakere çerçevesinde siyasi teamül alanında deneyimli olan Dr. Ruhani, şimdi geçmişe bakarak İran’ın nükleer meselesi hakkında çok açık görüşler beyan ediyor ki bu görüşlerin en önemlisi bu meseleyi şeffaflaştırmakla ilgilidir. Ancak bu durum İran’ın nükleer meselede haklarından geri adım atacağı anlamına gelmez. Eşit konumlarda müzakere etmek, karşılıklı güven ortamı oluşturmak, karşılıklı saygı ve husumetleri hafifletmek, Dr. Ruhani’nin üzerinde durduğu dört esas anahtardır. Ruhani İran milletini yaptırım veya savaşla tehdit ederek teslim olmaya zorlamanın mümkün olmadığını da vurguladı. Ancak beyaz saray İran ile müzakere etmeyi Tahran yönetiminin uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmeye bağlıyor. Fakat ne var ki Amerika’nın bu yükümlülüklerden tanımı, güven ortamı oluşturma bağlamında bilinen kriterlerle büyük farklılıklar arz ediyor. Gerçekte Amerika’nın tek yanlı davranışları 5+1 grubunun diğer üyelerince de onaylanmıyor ve hiç biri Amerika’nın tutumunu benimsemek zorunda olduğunu düşünmüyor. Bu şartlarda İran ile 5+1’in tek seçeneği iki tarafın kazanacağı bir müzakere sürecini başlatmaktır.